Một học sinh có thể là người có hành vi đe, là nạn nhân của doạ hoặc cả hai. doạ học sinh là một dạng của bạo lực học đường, có thể gây ra thương tổn về mặt thể chất, ý thức và tầng lớp, thậm chí là tử vong, và đã trở thành một vấn đề y tế công cộng được quan tâm trên toàn cầu cũng như ở Việt Nam.
Trên thế giới, mỗi năm có 6 triệu trẻ trai và 4 triệu trẻ gái có liên can trực tiếp đến bạo lực học đường, trên 3,2 triệu học sinh là nạn nhân của doạ mỗi năm. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 28% học sinh từ 12 - 18 tuổi bị bắt nạt tại trường học, trong đó 18% học sinh bị xúc phạm, trêu chòng, 18% là nạn nhân của những tin đồn, 5% bị đe dọa và 3% học trò bị bắt làm những điều mà họ không muốn.
Một số nước có thiên hướng giảm về tỉ lệ bị nạt và có hành vi bắt nạt người khác như Đan Mạch, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh và Nauy. Bên cạnh đó, một số nước như Pháp, Bỉ, Hà Lan có tỉ lệ bị nạt vẫn gia tăng ở cả hai giới. Theo bẩm của tổ chức Plan International (PI), khảo sát trên 5 nhà nước châu Á cho thấy học sinh 12 đến 17 tuổi bị bắt nạt trong 6 tháng qua nghiêng ngả trong khoảng 28% đến 75% với các hình thức nạt thể chất, đe ý thức và lạm dụng tình dục, trong đó, tỉ lệ bị doạ ở Việt Nam là 71%.
Ảnh minh họa
Tại Việt Nam, trong thời kì gần đây học trò bị ăn hiếp như hăm dọa, đánh đập được san sớt phổ thông trên các trang mạng xã hội. Hành vi nạt trong độ tuổi đi học liên tưởng đến các vấn đề như thành tích học tập kém, hút thuốc lá và khuynh hướng lạm dụng rượu tăng, khả năng kiểm soát cảm xúc kém, có nguy cơ trầm mình tiềm ẩn.
Có mối liên can giữa học trò bị ăn hiếp với các nhân tố:
- Đặc điểm cá nhân: hạnh kiểm, học lực, giới tính và khối lớp của học sinh
- Gia đình: nghề nghiệp, học vấn, tình trạng hôn nhân của ba má, kinh tế gia đình, học trò sống chung với ai, chừng độ quan tâm của gia đình, chừng độ học trò chứng kiến bạo hành gia đình và chừng độ bị người nhà la mắng, đánh đập.
- Môi trường sống: chừng độ đánh nhau, cãi nhau tại nơi sinh sống và tối. < sáng dạ tầng lớp.
- Nhà trường: mối quan hệ với cha nội, học sinh sống cô lập và chứng kiến bắt nạt tại trường học.
Theo một nghiên cứu trên 248 học trò trung học cơ sở tại tỉnh Phú Yên, tỉ lệ học trò bị nạt là 37,9%. Những nguyên tố liên hệ đến bị ăn hiếp ở học trò là học lực, hạnh kiểm, khối lớp, kinh tế gia đình, tình trạng đánh nhau/cãi nhau và xảy ra các tệ nạn xã hội tại khu vực sống, có chứng kiến bắt nạt trong trường và mối quan hệ không tốt với thầy cô. Trong đó 3 yếu tố gồm học lực, kinh tế gia đình và tình trạng đánh nhau hoặc cãi nhau tại khu vực sống cần được chú trọng.
Trong nghiên cứu trên, phần lớn học trò nhận được sự quan tâm từ gia đình, trong đó 64,5% cho là rất quan tâm và 31,1% là quan hoài, có 0,8% cho rằng không được gia đình quan hoài. Trong 12 tháng qua, phần nhiều học trò không chứng kiến bạo lực gia đình (60,1%), nhưng có tới 51,6% học trò trả lời đã bị người nhà la mắng đánh đập, trong đó 6,8% học trò bị la mắng, đánh đập với mức độ ngay. Hơn 50% học trò sống trong khu vực có xảy ra đánh nhau hoặc cãi nhau, với mức độ đôi khi là 43,1% và thẳng tuột là 8,9%. Một phần nhỏ học sinh sống trong khu vực có các tệ nạn tầng lớp như cờ bạc, trộm cắp, cướp giật…
Một điều đặc biệt, những học trò từ khối lớp 7 đến khối lớp 9 trong nghiên cứu này có tỉ lệ bị đe cao hơn so với học sinh lớp 6.học trò có học lực từ khá trở xuống có tỉ lệ bị nạt cao hơn so với học sinh có học lực giỏi.học sinh có hạnh kiểm từ khá trở xuống có tỉ lệ bị nạt cao hơn so với học trò có hạnh kiểm tốt. Theo định nghĩa, trêu được thực hiện một cách thân thiện, vui vẻ không được xem là doạ, có thể học trò đang trong độ tuổi có sự biến chuyển về mặt tâm lý, những học trò ở khối lớp lớn hơn dễ mẫn cảm hơn với sự trêu của bạn bè và cho rằng đó là hành vi nạt đối với mình.
Những học trò có học lực kém thường bị bạn bè thuộc làu gây khó chịu hoặc ít được để ý gây cảm giác bị xa lánh, đó được xem là những hình thức ăn hiếp. Tâm lý chung của các bậc phụ huynh là không muốn cho con em mình chơi với những trẻ sống ở môi trường sống phức tạp, có nhẽ cho nên mà những học trò sống ở nơi thẳng tuột xảy ra đánh nhau/cãi nhau thường bị ăn hiếp hơn. Bên cạnh đó, với những học sinh có điều kiện kinh tế gia đình khá giả, thứ nhất, có thể cách ứng xử của các em chưa hạp; thứ hai, các em thường mang những đồ vật có giá trị đến lớp, vô hình chung những điều đó đã khiến các em trở thành nạn nhân của đe trong trường.
mặc dầu mối liên can giữa học trò bị doạ với các yếu tố khác về đặc điểm nhà trường là chưa rõ ràng, song vẫn cần sự quan hoài nhiều hơn từ phía nhà trường.Việc học sinh nhận định rằng tía đối không công bằng có thể nảy sinh sự ghen tị, dẫn đến những xử sự không ăn nhập giữa các học sinh với nhau.Bên cạnh đó, tác động từ phương pháp giáo dục có thể có ảnh hưởng hăng hái hoặc thụ động đến nhận thức của học sinh, do vậy việc lựa chọn hình thức xử phạt một cách hợp lý và khoa học là quan yếu.
CN Y tế Công cộng LÊ HUỲNH NHƯ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét