Một học trò có thể là người có hành vi nạt, là nạn nhân của bắt nạt hoặc cả hai. bắt nạt học trò là một dạng của bạo lực học đường, có thể gây ra thương tổn về mặt thể chất, tinh thần và xã hội, thậm chí là tử vong, và đã trở thành một vấn đề y tế công cộng được quan hoài trên toàn cầu cũng như ở Việt Nam.
Trên thế giới, mỗi năm có 6 triệu trẻ trai và 4 triệu trẻ gái có hệ trọng trực tiếp đến bạo lực học đường, trên 3,2 triệu học sinh là nạn nhân của đe mỗi năm. Tại Hoa Kỳ, có khoảng 28% học trò từ 12 - 18 tuổi bị ăn hiếp tại trường, trong đó 18% học trò bị xúc phạm, trêu chọc, 18% là nạn nhân của những tin đồn, 5% bị đe dọa và 3% học sinh bị bắt làm những điều mà họ không muốn.
Một số nước có thiên hướng giảm về tỉ lệ bị nạt và có hành vi đe người khác như Đan Mạch, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Anh và Nauy. Bên cạnh đó, một số nước như Pháp, Bỉ, Hà Lan có tỉ lệ bị bắt nạt vẫn gia tăng ở cả hai giới. Theo mỏng của tổ chức Plan International (PI), khảo sát trên 5 nhà nước châu Á cho thấy học trò 12 đến 17 tuổi bị nạt trong 6 tháng qua ngả nghiêng trong khoảng 28% đến 75% với các hình thức nạt thể chất, ăn hiếp ý thức và lạm dụng tình dục, trong đó, tỉ lệ bị đe ở Việt Nam là 71%.
Ảnh minh họa
Tại Việt Nam, trong thời kì gần đây học trò bị ăn hiếp như hăm dọa, đánh đập được chia sẻ phổ quát trên các trang mạng tầng lớp. Hành vi bắt nạt trong độ tuổi đi học liên tưởng đến các vấn đề như thành tích học tập kém, hút thuốc lá và khuynh hướng lạm dụng rượu tăng, khả năng kiểm soát cảm xúc kém, có nguy cơ tự tử tiềm ẩn.
Có mối liên quan giữa học trò bị bắt nạt với các nhân tố:
- Đặc điểm cá nhân: hạnh kiểm, học lực, giới tính và khối lớp của học sinh
- Gia đình: nghề nghiệp, học thức, tình trạng hôn nhân của ba má, kinh tế gia đình, học sinh sống chung với ai, chừng độ quan tâm của gia đình, mức độ học sinh chứng kiến bạo hành gia đình và mức độ bị người nhà la mắng, đánh đập.
- Môi trường sống: chừng độ đánh nhau, cãi nhau tại nơi sinh sống và tồi tầng lớp.
- Nhà trường: mối quan hệ với đay, học trò sống cô lập và chứng kiến nạt tại trường học.
Theo một nghiên cứu trên 248 học sinh trung học cơ sở tại tỉnh Phú Yên, tỉ lệ học trò bị đe là 37,9%. Những yếu tố liên can đến bị bắt nạt ở học trò là học lực, hạnh kiểm, khối lớp, kinh tế gia đình, tình trạng đánh nhau/cãi nhau và xảy ra các tối dạ tầng lớp tại khu vực sống, có chứng kiến doạ trong dài và mối quan hệ không tốt với thầy cô. Trong đó 3 nguyên tố gồm học lực, kinh tế gia đình và tình trạng đánh nhau hoặc cãi nhau tại khu vực sống cần được chú trọng.
Trong nghiên cứu trên, phần đông học sinh nhận được sự quan hoài từ gia đình, trong đó 64,5% cho là rất quan tâm và 31,1% là quan hoài, có 0,8% cho rằng không được gia đình quan hoài. Trong 12 tháng qua, phần lớn học sinh không chứng kiến bạo lực gia đình (60,1%), nhưng có tới 51,6% học trò giải đáp đã bị người thân la mắng đánh đập, trong đó 6,8% học trò bị la mắng, đánh đập với mức độ thẳng băng. Hơn 50% học trò sống trong khu vực có xảy ra đánh nhau hoặc cãi nhau, với mức độ đôi khi là 43,1% và thẳng tuột là 8,9%. Một phần nhỏ học sinh sống trong khu vực có các nhợt tầng lớp như cờ bạc, trộm cắp, cướp giật…
Một điều đặc biệt, những học trò từ khối lớp 7 đến khối lớp 9 trong nghiên cứu này có tỉ lệ bị doạ cao hơn so với học trò lớp 6.học trò có học lực từ khá trở xuống có tỉ lệ bị ăn hiếp cao hơn so với học trò có học lực giỏi.học trò có hạnh kiểm từ khá trở xuống có tỉ lệ bị ăn hiếp cao hơn so với học sinh có hạnh kiểm tốt. Theo định nghĩa, xọc được thực hiện một cách thân thiện, vui vẻ không được xem là doạ, có thể học trò đang trong độ tuổi có sự biến chuyển về mặt tâm lý, những học sinh ở khối lớp lớn hơn dễ nhạy cảm hơn với sự thuộc làu của bạn bè và cho rằng đó là hành vi ăn hiếp đối với mình.
Những học trò có học lực kém thường bị bạn bè trêu chọc gây khó chịu hoặc ít được chú ý gây cảm giác bị xa lánh, đó được xem là những hình thức bắt nạt. Tâm lý chung của các bậc phụ huynh là không muốn cho con em mình chơi với những trẻ sống ở môi trường sống phức tạp, có nhẽ nên chi mà những học trò sống ở nơi thẳng tính xảy ra đánh nhau/cãi nhau thường bị doạ hơn. Bên cạnh đó, với những học trò có điều kiện kinh tế gia đình khá giả, thứ nhất, có thể cách xử sự của các em chưa hạp; thứ hai, các em thường mang những đồ vật có giá trị đến lớp, vô hình chung những điều đó đã khiến các em trở nên nạn nhân của doạ trong dài.
Mặc dù mối liên tưởng giữa học trò bị nạt với các nhân tố khác về đặc điểm nhà trường là chưa rõ ràng, song vẫn cần sự quan hoài nhiều hơn từ phía nhà trường.Việc học sinh nhận định rằng xuân đường đối xử không công bằng có thể nảy sinh sự ganh tị, dẫn đến những xử sự không hợp giữa các học trò với nhau.Bên cạnh đó, tác động từ phương pháp giáo dục có thể có ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến nhận thức của học sinh, bởi thế việc tuyển lựa hình thức xử phạt một cách hợp lý và khoa học là quan yếu.
CN Y tế Công cộng LÊ HUỲNH NHƯ
0 nhận xét:
Đăng nhận xét